DemirDöküm için yapay zekâ ajan sistemi: Görünmeyen yazılımın değeri

Aybar Yazılım olarak DemirDöküm için gerçekleştirdiğimiz çalışma, iş süreçlerini otomatikleştirmeye yönelik yapay zekâ destekli bir ajan sistemiydi. Bu çalışma bir tanıtım sitesi projesi değildi; odağında kurum içindeki işlerin yürütülmesi bulunuyordu.

Bir web sitesini anlatırken ziyaretçinin gördüğü sayfaları gösterebilirsiniz. Kurum içi otomasyonda ise asıl değer, çoğu zaman kamuya açık olmayan iş akışlarında ortaya çıkar. Bu nedenle projeyi anlatırken sistemin varlığıyla, bu tür sistemlerin nasıl değerlendirilmesi gerektiğini birbirinden ayırmak önemlidir. Burada kurumun iç verilerini veya açıklanmamış uygulama ayrıntılarını paylaşmadan ajan yaklaşımının iş açısından anlamına odaklanıyoruz.

Ajanın görevi önce iş diliyle tarif edilmeli

“Yapay zekâ ekleyelim” cümlesi hangi işin yapılacağını açıklamaz. Bir ajan projesinde başlangıç noktası; gelen bilginin ne olduğu, hangi adımlardan geçeceği ve kullanılabilir sonucun neye benzediğidir. Sistem ancak bu çerçeve içinde değerlendirilebilir.

Genel bir örnek düşünelim: Bir talep metninin okunması, gerekli bilginin bulunması ve uygun bir sonraki adımın hazırlanması istenebilir. Bu örnek DemirDöküm projesinin iş akışını tarif etmiyor; ajan teriminin tek başına neden yeterli olmadığını gösteriyor. Her kurumun verileri, onay noktaları ve süreçleri ayrıca ele alınmalıdır.

Akıcı cevapla tamamlanmış işi ayırın

Bir modelin düzgün cümle kurması, ilgili kaydın doğru eşleştirildiğini veya işin tamamlandığını kanıtlamaz. Kurumsal kullanımda hangi verinin esas alındığı ve hangi sonucun başka sisteme aktarıldığı izlenebilmelidir.

Bu nedenle ajanı yalnızca sohbet ekranıyla değerlendirmek eksik kalır. Sistem hangi araçları kullanabiliyor, ne zaman duruyor ve hangi bilgiyi bulamadığında bunu açıklıyor? Chatbot, ajan ve klasik otomasyon arasındaki farklar, bu soruları daha anlaşılır hâle getirir.

Yetki ve insan kontrolü kapsamın parçasıdır

Bir bilgiyi inceleme yetkisiyle o bilgiye dayanarak işlem yapma yetkisi aynı değildir. Kurum içi çözümlerde bu ayrım açık olmalıdır. Belirsiz veya etkisi yüksek bir durumda insan değerlendirmesine başvurmak, sistemin amaçlı bir davranışı olabilir.

Kayıt tutma, hatayı görünür kılma ve gerektiğinde işi çalışana devretme de kullanımın parçasıdır. Böylece otomasyon, sorumluluğu belirsizleştiren bir kutu yerine denetlenebilir bir yardımcı olarak konumlanabilir.

Fayda, işin tamamı üzerinden değerlendirilir

Modelin yanıt süresi tek başına verimlilik ölçüsü değildir. Çalışanın kontrol ve düzeltme süresi, tekrar açılan işler ve sonucun gerçekten kullanılıp kullanılmadığı birlikte incelenmelidir. Kullanım arttığında bakım ve işletme yükü de hesaba katılmalıdır.

Bu yazıda projeye ait doğrulanmış bir süre veya maliyet karşılaştırması paylaşmıyoruz. Sayısal başarı iddiası için ölçüm yöntemi ve karşılaştırılan dönem gerekir. Böyle bir değerlendirmeyi nasıl kurabileceğimizi yapay zekâ fayda ölçümü yazısında açıklıyoruz.

DemirDöküm çalışması, Aybar Yazılım'ın web projelerinin yanında kurum içi otomasyon alanında da çalıştığını gösteren bir örnektir. Bu alandaki temel soru, teknolojinin ne kadar dikkat çekici göründüğü değil, günlük bir işin anlaşılır ve yönetilebilir biçimde nasıl desteklendiğidir.